|
استان سيستان و بلوچستان از جمله استانهاي بياباني كشور است كه با واقع شدن در اقليم گرم و خشك داراي محدوديتهاي ويژه اكولوژيكي و طبيعي نظير كمي و نامنظم بودن ريزشهاي جوي ، درجه حرارت بالا ،فقر پوشش گياهي ، بادهاي فرساينده مانند باد 120 روزه سيستان ، فرسايش شديد خاك و..... مي باشد از ميان 14 استان بياباني كشور اين استان جز محدود استانهايي است كه داراي بيابان ساحلي و بيابان هاي داخلي است . بيابانهاي داخلي تحت تاثير وزش بادهاي شمال و شمال غرب و نيز بادهاي تابستانه جنوب و جنوب شرق بيابانهاي ساحلي تحت تاثير بادهاي مختلف الجهت قرار دارند در بيابانهاي ساحلي جزرو مد دريا عامل رسوب گذاري در ساحل و فرسايش بادي در زمان جزر دريا و ايجاد تپه هاي ماسه اي ساحلي مي باشد كل وسعت عرصه هاي بياباني و شن زار استان 6300000 هكتار مي باشد كه شامل يك ميليون هكتار شن زار مي باشد كه از اين مقدار 500 هزار هكتار را شن زار فعال تشكيل مي دهد پراکنش بیابانهای استان
|
كرمان دياري است آرميده در دل كوير. دياري كه زخم تازيانه هاي باد همواره بر تنش نقش بسته و از هر زخم درختي به بار آمده است. سرزميني كه با وجود صحراهاي داغ و تفتيده، سرشار از طبيعتي است كه انتظار باران و غرورسركش كوير او را از سبز شدن باز نمي دارد. در پهناي اين سرزمين، جنگل ها، مراتع، كوهستانها و طبيعت رازآلودي غنوده كه پناهگاه امني است براي انسان به تنگ آمده از زندگي معاصر. انساني كه در عميق ترين زواياي روح خود عاشق طبيعت است.
پارك ملي خبر و پناهگاه حيات وحش روچون ، با ۱۷۰ هزار هكتار وسعت، در محدوده حوزه استحفاظي شهرستان بافت و در فاصله ۶۰ كيلومتري جنوب اين شهرستان واقع شده است. سه نوع آب و هواي سردسير، معتدل و گرمسيري در پارك موجب تشكيل سيستم هاي اكولوژيك مختلف شده و زيستگاههاي متفاوت، چشم اندازهاي ديدني و گونه هاي گياهي و جانوري فراواني را در منطقه بوجود آورده است. پس از بررسي هاي انجام شده در سال ۱۳۵۴، منطقه خبر و روچون، در ليست پناهگاه و مناطق حفاظت شده كشور ثبت و در سال ۱۳۷۸ بخش اعظم آن تحت عنوان پارك ملي خبر به تصويب شوراي عالي محيط زيست رسيد. كوه خبر دامنه هاي سرسبز اين كوه، دشت ها، چراگاهها و ارتفاعات نيمه گرمسيري و مناطق معتدل تا زمينهاي گرمسيري جنوبي، در هر گوشه اي از دامان دست نخورده و پراعجاب خود، پوششهاي گياهي خاصي را مي پروراند و در هر فصل از سال پذيراي گونه هاي جانوري مختلفي مي باشد. علاوه بر اين در طي ساليان دراز، فشارهاي طبيعي، برداشتها و خشكسالي هاي متوالي را تحمل نموده و گونه هاي جانوري و گياهي موجود در آن، همواره خود را با اين زندگي پرفراز و نشيب وفق داده و باقي مانده اند. اما متأسفانه گونه هايي نيز وجود داشته اند كه نسل آنها قبل از اعمال كنترل و حفاظت منطقه منقرض شده است. ساكنين منطقه مي گويند كه تا سال ۱۳۴۱ شمسي در كوه بزرگ خبر، كوه زنجير آويز و ... خرس سياه آسيايي زندگي مي كرده و غذاي خود را از ميوه هاي اهلي و وحشي نظير زيتون، انجير، خرما و همچنين عسل به دست مي آورده است. جمعيتي از گور ايران نيز تا سال ۱۳۴۱ در دق عليجان زندگي مي كرده كه از آن سال به بعد اين حيوان در منطقه ديده نشده است،. بخش اعظم اين منطقه به وسيله كوهها پوشيده شده، اما پراكندگي اين ارتفاعات در تمامي سطح پناهگاه يكسان نيست. به جز كوه بزرگ و كوچك خبر كه در شمال غربي پناهگاه به صورت منفرد ديده مي شود، ديگر كوههاي مرتفع موجود در پناهگاه، به صورت رشته كوهي از شمال شرقي تا جنوب غربي پناهگاه كشيده شده است. همچنين وسعت زياد منطقه باعث ايجاد دره هاي بسياري شده كه از مهمترين آنها مي توان به دره شاه ولايت، دره خبر، دهنه گردو و ... اشاره كرد. دو قله اصلي چاه برف و برج شوم از ديگر جلوه هاي طبيعي اين منطقه است. همچنين غار شب پره كه در كوه خبر واقع شده و شبيه تالار بزرگي با ۴۰ متر ارتفاع و ۲۰ متر پهنا است كه ديوار ه اي صيقلي بر پيشاني آن مشاهده مي شود. در اين پناهگاه دشتهاي مختلفي نظير: دشت مركزي، دق عليجان، دشت ميل زنگي و ... وجود دارد كه زيستگاههاي مناسبي براي انواعي از جانوران مي باشد. به دليل كمبود ريزشهاي جوي، ميزان آبهاي سطحي منطقه بسيار ناچيز است و به جز ايامي كه در اثر بارندگي شديد مسيلها آبدار مي گردند، بقيه مواقع سال اكثر مسيلها خشك و بي آب بوده و ساكنان منطقه همچنين وحوش و دامها، نياز خود را از آبهاي زيرزميني تأمين مي كنند. چشمه ها، رودخانه ها، چاهها، قنوات و ريزابهاي موقت و فصلي از منابع آبي اين منطقه به شمار مي آيند.
پوشش گیاهی: